Co zrobić z rabarbarem? Przepisy i porady na wykorzystanie rabarbaru

Czym jest rabarbar i skąd pochodzi?

Rabarbar to fascynująca bylina, licząca około 60 różnych gatunków wywodzących się z azjatyckich stref klimatu umiarkowanego i subtropikalnego. Mimo że w naszych domach zazwyczaj gości jako składnik słodkich deserów, z botanicznego punktu widzenia jest pełnoprawnym warzywem. Do celów kulinarnych nadają się wyłącznie jego ogonki liściowe, cenione za wyjątkowo orzeźwiającą, kwaskowatą nutę.

Na rynku królują przede wszystkim odmiany:

• ogrodowa,
• kędzierzawa.

Ich barwa łodyg może znacząco różnić się intensywnością. Planując przyrządzenie rabarbaru, wystrzegaj się jednak liści – ze względu na bardzo wysoką zawartość kwasu szczawiowego są one całkowicie niejadalne.

Jak wykorzystać rabarbar w deserach i daniach wytrawnych?

Wyrazisty, nieco cierpki profil rabarbaru czyni go idealnym towarzyszem domowych wypieków, gdzie skutecznie przełamuje nadmiar cukru. Choć najczęściej kojarzymy go z klasyczną tartą, kruchym ciastem czy pulchnym drożdżowcem, warzywo to świetnie sprawdza się także w:

• muffinach,
• racuchach,
• aksamitnych sernikach.

Aby nieco złagodzić jego naturalną kwasowość, warto połączyć go z truskawkami – to sprawdzony duet, zwłaszcza w domowych konfiturach. Współczesna kuchnia śmielej eksperymentuje z tym składnikiem, serwując:

• maślane batony z delikatnym kremem,
• egzotyczne ciasta kokosowe z budyniem,
• orzeźwiające lody.

Jeśli szukasz zdrowszych alternatyw, zamień cukier na ksylitol lub miód i postaw na bazie z płatków owsianych. Rabarbar to jednak nie tylko deserowe inspiracje. Ten wszechstronny produkt doskonale odnajduje się w przepisach wytrawnych – jako:

• pikantny chutney do serów i pieczonych mięs,
• wyrazisty dodatek do ryb oraz drobiu.

Miłośnicy kulinarnych uniesień powinni wypróbować:

• karmelizowane łodygi,
• sałatkę z pieczonym rabarbarem,
• wyrafinowane przekąski, takie jak przegrzebki w towarzystwie egzotycznej salsy z mango.

Na upalne dni idealnym zwieńczeniem będzie z kolei chłodzące smoothie.

Kiedy jest sezon na rabarbar?

Sezon na rabarbar w naszym klimacie rozkwita zazwyczaj między kwietniem a lipcem. To właśnie w tych miesiącach na straganach królują młode, soczyste łodygi o niezwykle delikatnym smaku, za którymi przepadają szefowie kuchni. Warto jednak pamiętać, że późniejsze zbiory bywają problematyczne – starsze pędy stają się włókniste, co wymusza żmudne obieranie twardych skórek. Gdy główna fala zbiorów mija, dostęp do świeżego surowca staje się ograniczony.

Z pomocą przychodzi wtedy mrożenie szokowe, pozwalające zatrzymać smak i wartości odżywcze rabarbaru na długie miesiące. Jeśli jednak wolisz inne rozwiązania, zawsze możesz sięgnąć po domowe przetwory. Aromatyczne konfitury, orzeźwiające kompoty czy wyraziste syropy to doskonały sposób, by cieszyć się wyjątkowym profilem smakowym tej rośliny nawet w samym środku zimy.

Jak przygotować rabarbar do gotowania?

Zanim zaczniesz przyrządzać rabarbar, dokładnie opłucz łodygi pod bieżącą wodą. Koniecznie odetnij i wyrzuć liście, ponieważ zawierają one spore ilości kwasu szczawiowego, który może szkodzić naszemu zdrowiu.

W przypadku młodych pędów obieranie zazwyczaj nie jest potrzebne – wystarczy usunąć końce i pokroić je na kawałki o wybranej wielkości. Jeśli jednak trafią ci się starsze, włókniste egzemplarze, lepiej pozbyć się twardej skórki przy użyciu obieraczki do warzyw.

Sposób krojenia zależy wyłącznie od twojego pomysłu na danie:

• świetnie sprawdzą się paski,
• plasterki,
• drobna kostka.

Jeśli planujesz wypieki, możesz najpierw krótko obgotować rabarbar z dodatkiem cukru, co pomoże nieco złagodzić jego naturalną kwasowość i pozbyć się nadmiaru soku. Z kolei przygotowując pikantne przetwory, takie jak chutney, warto sięgnąć po aromatyczne przyprawy, jak:

• imbir,
• cynamon,
• kardamon.

Odrobina octu jabłkowego również doskonale przełamie cierpki profil smakowy, wydobywając z warzywa to, co najlepsze w wytrawnych kompozycjach.

Jak szybko zrobić syrop i kompot?

Przyrządzenie domowych napojów na bazie rabarbaru to czysta przyjemność, która wymaga zaledwie kilku podstawowych produktów. Jeśli marzysz o własnym syropie, zacznij od pokrojenia łodyg i zalania ich wodą w proporcji jeden do jednego. Całość należy osłodzić miodem, cukrem lub ksylitolem, a następnie gotować na wolnym ogniu przez kwadrans, aż rabarbar stanie się zupełnie miękki.

Po odcedzeniu mikstury przez gazę, wystarczy jeszcze chwilę pogotować płyn, by uzyskać pożądaną konsystencję. Taki dodatek idealnie pasuje do:

• orzeźwiającej lemoniady,
• drinków,
• słodkiej polewy do deserów.

Eksperymentuj z aromatem, wzbogacając go imbirem, świeżą miętą lub startą skórką z cytryny. Jeśli wolisz klasyczny kompot, wystarczy wrzucić kawałki łodyg do wrzątku z odrobiną cukru. Wystarczy pięć do dziesięciu minut gotowania, aby rabarbar stał się delikatny, zachowując przy tym swój kształt.

Aby przełamać naturalną kwasowość rośliny, warto wrzucić do garnka garść truskawek lub ulubione przyprawy, na przykład cynamon i goździki. Napój ten smakuje wybornie zarówno gorący, jak i mocno schłodzony. Co więcej, nadmiar płynu śmiało wykorzystasz jako bazę do domowego kisielu. Pamiętaj, że zarówno syrop, jak i kompot możesz z powodzeniem zawekować, dzięki czemu zatrzymasz ich wyjątkowy smak na znacznie dłużej.

Jak przechowywać i mrozić rabarbar na zimę?

Świeże pędy rabarbaru zachowają swoją jędrność w lodówce nawet przez tydzień. Aby wydłużyć ich trwałość, wystarczy owinąć je wilgotnym ręcznikiem papierowym i umieścić w foliowym woreczku z otworami. Jeśli jednak planujesz cieszyć się tym smakiem także w zimie, najlepszym rozwiązaniem będzie zamrażarka.

Wcześniej opłukane i pokrojone kawałki warto rozłożyć na tacy tak, aby się nie stykały – dzięki temu unikniesz uciążliwego zbrylania, a po wstępnym przemrożeniu będziesz mógł przesypać całość do szczelnego opakowania. Ciekawą alternatywą jest podsmażenie rabarbaru z odrobiną cukru przed włożeniem do zamrażalnika.

Warto również poświęcić czas na przygotowanie domowych przetworów. Słoiki z dżemem, tym klasycznym lub w duecie z truskawkami, oraz aromatyczne kompoty poddane pasteryzacji to gwarancja smaku na długie miesiące. Tak zaopatrzona spiżarnia stanie się doskonałą bazą do:

• deserów,
• koktajli,
• rozgrzewających napojów,
• gdy na straganach nie będzie już śladu po świeżych łodygach.

Pamiętaj, że zamrożone zapasy sprawdzają się idealnie nie tylko jako dodatek do wypieków, ale również baza do błyskawicznego domowego kisielu.

Jakie są właściwości odżywcze rabarbaru?

Rabarbar to niskokaloryczne warzywo, które dzięki wysokiej zawartości błonnika stanowi świetne wsparcie dla układu trawiennego i ułatwia dbanie o prawidłową masę ciała. W jego składzie znajdziemy cenne witaminy, w tym:

• witaminę A,
• witaminę C,
• witaminę E,
• witaminę K, która odpowiada za prawidłowy proces krzepnięcia krwi.

Co ciekawe, ciemniejsze odmiany tej rośliny obfitują w polifenole i antocyjany, czyli związki o silnym działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Choć te właściwości czynią z rabarbaru wartościowy dodatek do posiłków, warto zachować umiar ze względu na obecność kwasu szczawiowego. Związek ten w nadmiarze nie tylko utrudnia przyswajanie wapnia, ale u osób ze skłonnościami może zwiększać ryzyko powstawania kamieni nerkowych. Mimo tych zastrzeżeń, odpowiednio wkomponowany w jadłospis rabarbar jest doskonałym uzupełnieniem zdrowej, zróżnicowanej diety.

Czy rabarbar ma przeciwwskazania?

Wprowadzając rabarbar do swojego jadłospisu, warto zachować zdrowy rozsądek, gdyż jego wyjątkowe właściwości wymagają pewnej ostrożności. Przede wszystkim zawsze odcinaj liście, które ze względu na wysoką zawartość kwasu szczawiowego są dla nas toksyczne. Jeśli cierpisz na kamicę nerkową lub masz do niej predyspozycje, lepiej unikać tej rośliny. Wysokie stężenie szczawianów zaburza bowiem przyswajanie wapnia, co bezpośrednio odbija się na naszym zdrowiu.

Ostrożność powinny zachować również osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe, na przykład warfarynę – witamina K obecna w rabarbarze wchodzi z nimi w niebezpieczne interakcje, dlatego w takim przypadku wizyta u lekarza jest niezbędna. Pamiętaj też, że rabarbar działa naturalnie przeczyszczająco; jedzony w nadmiarze może wywołać nieprzyjemne dolegliwości jelitowe czy biegunkę.

W razie jakichkolwiek wątpliwości czy alergii, najlepiej skonsultować się ze specjalistą. Przy odrobinie umiaru i właściwym przygotowaniu, rabarbar pozostaje jednak ciekawym i bezpiecznym urozmaiceniem codziennej diety.